» » Susuzluğa çarə ola bilir

Susuzluğa çarə ola bilir

Susuzluğa çarə  ola bilir

 

ABŞ -da yaşayan Şahmus Özdən  Afrikadakı Namib gölündə yaşayan Stenocara böcəyini tədqiq edərkən ağlına gələn  ixtirası ilə dünyanın susuzluq probleminə bir həll tapa biləcəyini açıqladı.

 Onun  hazırladığı texnoloji ixtira  problemin potensial həlli olaraq qəbul edilir.

İçməli su ehtiyatlarının qeyri -kafiliyi və yağışsızlıq, xüsusilə quraq Afrika və Yaxın Şərq ölkələrində həyati problemlərə səbəb olur. Bir neçə il əvvəl Somalidə yaşanan quraqlıq bunun vacib bir nümunəsidir.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və bir çox digər qeyri-hökumət təşkilatları bu ölkələrdə su problemini həll etmək üçün quyu qazmaq üzərində işləyir. Ancaq dünyanı getdikcə daha çox təhdid edən qlobal iqlim dəyişikliyinin nəticələri və artan dünya əhalisi problemin yalnız bir quyu qazmaqla həll edilə bilməyəcəyini göstərir.

Texas Rice Universitetində Materiallar və Nano Mühəndisliyi üzrə doktorluq dərəcəsi alan Şahmus Özdən və komandası su problemini həll etmək üçün nano texnologiyasından istifadə edərək əhəmiyyətli bir irəliləyiş əldə etdilər.

Nüfuzlu elmi jurnallarda nəşr olunan ixtira haqqında danışan Özdən  dünya əhalisinin sürətlə artması səbəbindən gələcəkdə içməli su və enerji qıtlığının olacağını proqnozlaşdırdığını xatırlatdı.

Çöl böcəyi havada rütubətdən su toplayır.

Bu gün içməli su istehsalı üçün müxtəlif texnologiyaların istifadə edildiyini, eyni zamanda enerjiyə də ehtiyac olduğunu izah edən Özdən  "Təbiəti araşdırdığımızda içməli suyu heç bir enerjiyə ehtiyac duymadan həll edən varlıqlarla qarşılaşa bilərik. Məsələn, "Stenocara” adlı bir böcək. Afrikanın Namib gölündə yaşayan, havada su hissəciklərindən toplayaraq qarşılaya bilir. "

Böcəyin dorsal və qanad səthlərinin su sevən (hidrofilik) mikro təpələrdən ibarət olduğunu qeyd edən Özdən bu su sevən mikro təpələrin su itələyici (hidrofob) quruluşlardan ibarət olduğunu ifadə etdi.

Həşəratın başını aşağı, arxası və qanadını yuxarı qaldıraraq 45 dərəcə bucaq altında küləyə qarşı dayandığı zaman su sevən kurqanlarda kiçik su molekullarını topladığını izah edən Özdən dedi:

-Ağzına yuvarlanır və beləliklə böcək qarşıya çıxır. Onun suya ehtiyacı var.

Özdən  bu böcəyi araşdırmalarında nümunə götürdüklərini və saç telinin milyonda biri olan karbon nanotüplər adlanan strukturları istifadə edərək Stenocara böcəyinin su toplama mexanizminə bənzər bir mexanizm hazırladıqlarını söylədi.

Minlərlə nanotüpdən ibarət olan nanotüp paketinin bir ucuna su sevən bir maddə (hidrofilik) və digər ucuna su itələyici (hidrofob) bir maddə bağladıqlarını ifadə edən Özdən   dünyanın qabaqcıl elmi jurnallarından olan  "ACS Tətbiqi Materiallar və arayüzlər" jurnalında nəşr etdiyi ixtirasının, xüsusən elm sahəsindəki bir çox elmi nəşrlərdə su probleminin potensial həlli olaraq göstərildiyini vurğuladı.


Qeyd: Yazı türkcədən tərcümə ilə təqdim olunur.

Hörmətli qonaq, Şərh yazmaq üçün zəhmət olmasa hesaba daxil olun ya da Qeydiyyatdan keçin.

Şərhlər:

Şərh Yaz
İnformasiya
Qonaq qrupunda olanlar istifadəçilər bu Xəbəra şərh əlavə edə bilməz.