» » Su ehtiyatları qeyri-məhdud deyil

Su ehtiyatları qeyri-məhdud deyil

Su ehtiyatları qeyri-məhdud deyil 

 Bu gün dünyanın qarşılaşdığı  qlobal problemlərdən biri də  su qıtlığıdıt. Dünya üzrə su ehtiyatlarının vəziyyəti Yer üzündəki suyun ümumi həcmi 1,4 milyard km3-dir. Şirin su ehtiyatları ümumi su həcminin təxminən 2,5%-ni təşkil edir. Bu miqdarın 68,7%-i (24 milyon km3) dağlıq bölgələrdə, Antarktida və Arktikada buz və qar şəklində, 30,1%-i (8 milyon km3) isə yeraltı sular şəklində mövcuddur. Bu narahatçılıqda 1993-cü ildən Birləşmiş Millətlər Təşkilatının qərarı ilə qeyd olunan Ümumdünya Su Gününü içməli su ehtiyatlarının əhəmiyyətinə diqqət çəkmək və bəşəriyyətin ən mühüm ehtiyaclarından biri olan suya münasibətimizi yenidən nəzərdən keçirməyə bir fürsət kimi  qəbul edilməlidir.

Bu gün bəşəriyyətin davamlılığı üçün ən mühüm qaynaqlardan biri olan su, iqlim dəyişikliyinin təsiri ilə ciddi itkilərə məruz qalır. Dörddə üçü su olan bir planetdə su qıtlığı qeyri-adi görünsə də, içməli su ehtiyatları son dərəcə məhduddur. Bundan əlavə, qlobal istiləşmənin təsiri, kənd təsərrüfatı torpaqlarının suvarma siyasətindəki səhvlər, sənayedən ekstensiv  istifadə  və fərdlərin məlumatsızlığı da bu resursların yox olmasına səbəb olur.

 

İqlim dəyişikliyi təsirli olur

 

Yer üzündə içməli su ehtiyatlarının nisbəti cəmi 2,5 faizdir. Bu nisbətin təxminən 70%-i təbiətdəki buzlaqlar şəklindədir. Başqa sözlə, dünya içməli su ehtiyatları ilə zəngin planet deyil. Onsuz da məhdud olan bu resurs iqlim dəyişikliyinin təsiri ilə azalır, daha ciddi nəticələr verir. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Ümumdünya Su İnkişafı Hesabatında iqlim dəyişikliyi insanın əsas ehtiyacları üçün tələb olunan suyun mövcudluğuna, keyfiyyətinə və kəmiyyətinə təsir edəcək və beləliklə, milyardlarla insana təhlükəsiz içməli su və kanalizasiya (ətraf mühit şəraiti, ətraf mühit) üçün əsas hüquqlardan istifadə etməyə imkan verəcək. BMT dövlətləri təqdim etdiyi rəqəmsal məlumatlar əsasında su ilə bağlı daha konkret öhdəliklər götürməyə dəvət etdi.

2,2 milyard insanın təhlükəsiz suya çıxışı yoxdur

On il ərzində hamının təhlükəsiz içməli suya və kanalizasiyaya çıxışının təmin edilməsi 17 Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərindən biri kimi müəyyən edilmişdir. Ancaq rəqəmlərə nəzər saldıqda, 2,2 milyard insanın, yəni dünya əhalisinin 55 faizinin təhlükəsiz idarə olunan içməli suya çıxışı olmadığı  məlum olmuşdur.

  

Sudan istifadə təhsil sisteminin bir hissəsi olmalıdır.

 

Araşdırmanın nəticələrinə görə, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və onun filialları su siyasətinin sürətlə nəzərdən keçirilməsi ilə bağlı  dünyaya əbərdarlıq edir:


- Bataqlıqların qorunması həyati əhəmiyyət kəsb edir. Bu ərazilər meşələr qədər qiymətlidir və təbii tarazlığın qorunmasında rolu var.

- Qlobal temperatur artımını 2 dərəcədən aşağı saxlamaq suyun qorunması üçün vacibdir. Hökumətlər iqlimlə bağlı öhdəliklərini təxirə salmadan irəli sürməli və onları diqqətlə həyata keçirməlidirlər.

 - Hökumətlər bu tədbirləri görsə də, sənaye su istifadəsinin azaldılmasında şirkətlərin də çox mühüm rolu var. Suda izi azaltmaq üçün innovativ tədqiqatların artırılmasına böyük ehtiyac var.

- Tullantı sularının idarə olunması üçün sürətli və təkmil həllər irəli sürülməlidir. Natamam və səhv texnologiya ilə təmizlənmiş suyun iqlim dəyişikliyinə təkan verən təsiri var. İstifadə olunan enerji mənbələri və biokimyəvi proseslər planetə ziyan vurur.

 

- Suyun idarə edilməsində texnologiyadan daha səmərəli istifadə suyun qənaətini təmin edə bilər. Kənd təsərrüfatının mühafizəsi üsulları sayəsində daha az yağışa baxmayaraq, torpağın quruluşu və orqanizmləri qorunub saxlanıla bilər.

 

-  Ağıllı suvarma texnikalarında bütün innovativ texnologiyalar, xüsusən də süni intellekt istifadə edilə bilər. Hansı bitkinin nə vaxt və nə qədər suvarılacağını bitkilərin suya olan tələbatını daim izləməklə müəyyən etmək və milyonlarla ton suya qənaət etmək olar.

 

· Fərdlərin istifadə etdiyi su az miqdarda görünsə də, fərdi istifadə də dünya əhalisinin artması ilə böyük su itkisinə səbəb olur. Bunun üçün maarifləndirmə tədbirlərinə qulaq asmaq, fasiləsiz məlumat mübadiləsi aparmaq, sudan istifadəni bütün digər resurslarla birlikdə təhsil sisteminin bir hissəsinə çevirmək mütləqdir.

Su ehtiyatları qeyri-məhdud deyil

Hörmətli qonaq, Şərh yazmaq üçün zəhmət olmasa hesaba daxil olun ya da Qeydiyyatdan keçin.

Şərhlər:

Şərh Yaz
İnformasiya
Qonaq qrupunda olanlar istifadəçilər bu Xəbəra şərh əlavə edə bilməz.