» » Tarixdə bu gün - 12 oktyabr

Tarixdə bu gün - 12 oktyabr

Müəllif: Vüsal от 12-10-2017, 00:15

12 oktyabr

İlin 285- ci günü
İlin sonuna 80 gün qalır.

Mühüm hadisələr:

1492 - Kolumb Amerikanı kəşf etmişdir.

1813 - "Gülüstan" müqaviləsi imzalanıb. Bu müqavilə 1812-ci ilin mayında Osmanlı imperatorluğu ilə Buxarest sülh müqaviləsini imzalayan Rusiya hökumətinin Cənubi Qafqazda əl-qolu daha da açıldı. Rusiya əsas diqqəti cənub sərhədinə yönəldərək İrana ciddi zərbələr endirdi. Bu zərbələr, o cümlədən Lənkəran məğlubiyyəti İranı sülh danışıqlarına başlamağa məcbur etdi. Mənbələrdə deyildiyi kimi, "İran dövləti ruslar tərəfindən tutulmuş torpaqların geri qaytarlımasına ümidini itirdi”.

Tarixdə bu gün - 12 oktyabr
1813-cü il yanvarın axırlarında Fətəli şahın nümayəndəsi Mirzə Səfi Qacarların sülh danışığına hazır olduğunu bəyan etdi. Sentyabrın 27-də Qarabağda-Zeyvə çayı sahilindəki Gülüstan kəndində Rusiya ilə İran arasında sülh danışıqları başlandı. Danışıqlarda İranı diplomat Mirzə Əbülhəsən xan Şirazlı, Rusiyanı isə baş komandan Nikolay Rtişşev təmsil edirdi.
Sülh danışıqlarında bu torpağın əsil sahibəlrinin nümayəndələri iştirak etmirdilər. Onun taleyini başqa dövlətlər həll edirdilər. Gülüstan danışıqları sentyabrın 22-də 11 maddəlik müqaviəl layihəsinin hazırlanması ilə başa çatdı. 1813-cü il oktyabrın 12-də tərəflər təntənəli surətdə Gülüstan sülh müqaviləsini imzaladılar. Müqavilənin 2-ci maddəsinə görə, "tərəflər hal-ahzırda hakimiyyətləri altında olan ərazilərə yiyələndilər”. İran bu müqavilənin 3-cü maddəsinə əsasən "Qarabağ, Gəncə, Şamaxı, Dərbənd, Quba, Bakı və Lənkərn xanlıqları”nın, həmçinin "bütün Dağıstan, Gürcüstan (Şuragil əyaləti ilə birlikdə), İmeretiya, Quriya, Minqreliya və Abxaziyanın artıq Rusiyaya məxsusluğu”nu tanıyırdı.
Göründüyü kimi, dünya tarixində özgə torpaqlarının bölüşdürülməsində analoquna az-az təsadüf edilən Gülüstan sülh müqaviləsi öz ədalətsizliyi və antihumanistliyi ilə fərqlənirdi. Bu müqavilə dünyanın ən qədim və sivilizasiyalı xalqlarından olan Azərbaycan türklərinin tarixi taleyində çox mənfi rol oynadı, onun xanlıqlar formasında olsa da, qədim dövlətçilik ənənələrinin ləğvinin, ərazilərinin iki hissəyə bölünməsinin başlanğıcını qoydu.


1960 - Sovet lideri Nikita Xruşşov Nyu-Yorkda çıxışı zamanı ayaqqabı ilə BMT tribunasını döyəcləmişdir. Sonradan nəvəsi həmin ayaqqabını hərracda 30 000 ABŞ dolları qiymətinə satmışdır.

1968 -Meksikada XIX Yay Olimpiya Oyunları başlamışdır.
 

Tarixdə bu gün - 12 oktyabr

 

Doğum günləri:
 

1925 — Azərbaycan dilçisi, filologiya elmləri doktoru, professor Nəmidə Kabı qızı Abbasova Azərbaycanın Qazax şəhərində anadan olmuşdur.

Orta məktəbi bitirdikdən sonra 1945-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsinə qəbul olmuş, 1950-ci ildə dilçilik ixtisası üzrə ali təhsil almışdır. 1950-1953-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunda (indiki Pedaqoji Univeristet) aspirant olmuşdur. Daha sonra dissertasiya müdafiə edərək filologiya elmləri namizədi və doktoru elmi adları almışdır.

1996-cı ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.

1954-1964-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunda baş müəllim, 1970-ci ildən kafedranın dosenti, 1971–1976-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitunda ibtidai təhsil pedaqogikası və metodikası fakültəsinin dekanı, Azərbaycan dili və onun tədrisi metodikası kafedrasının professoru, 1976-1981-ci illərdə Pedaqoji İnstitutda dilçilik kafedrasının, 1981–1996-cı illərdə illərdə BDU-nun Azərbaycan dilçiliyi kafedrasının professoru olmuşdur.

120-dən çox elmi məqalənin, "Cəfər Cabbarlı dramaturgiyasında söz" adlı monoqrafiyanın müəllifidir.  Azərbaycan Respublikasının Əməkdar ali məktəb işçisi fəxri  adı verilmişdir.

Tədqiqatları əsasən Azərbaycan dilinin qrammatikası və leksikasına həsr olunmuşdur.


Tarixdə bu gün - 12 oktyabr1945— Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi sədrinin müavini, Bakı İslam Universitetinin rektoru; Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Bilik Fondunun Himayəçilik Şurasının üzvü Hacı Sabir Hüseyn oğlu Həsənli Şərur rayonunun Mahmudkənd kəndində anadan olmuşdur.

1968-ci ildə ADU-nun şərqşünaslıq fakutəsini, 1982-ci ildə Daşkənd İslam Universitetini bitirmişdir.

1966-1967-ci illərdə Yəmən Ərəb Respublikasında tərcüməçi işləmişdir.

Azərbaycanda ilk dəfə olaraq ilahiyyat elmləri üzrə alimlik dərəcəsi almışdır.

2015 ci ilin yanvar ayından Heydər Məscidinin sədridir.

Din tarixi və İslam fəlsəfəsinə dair "İman və elm", "Adəmdən Xatəmə", "Haqqa doğru", "İslam mədəniyyətində elm" kitablarının və elmi məqalələrin müəllifidir.

Bakı İslam Univeristetinin rektoru, Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədr müavinidir. "Simurğ" Beynəlxalq Mədəniyyət assosiyasının vitse-presidentidir.

 

Tarixdə bu gün - 12 oktyabr1955 - Ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin qızı Sevil Əliyeva anadan olmuşdur. Sevil Xanım "Sevil" Qadınlar Məclisinin sədri, "SOS" Uşaq Kəndləri - Azərbaycan Assosiasiyasının fəxri prezidenti, Bəstəkar, "Space" Televiziyasının qurucusudur. Londonda yaşayır.
Sevil Xanım Əliyeva 1961-1971-ci illərdə orta məktəbdə, eyni zamanda musiqi məktəbində təhsil almışdır.
1971-1977-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin şərqşünaslıq fakultəsini ərəb dili şöbəsində təhsilini davam etdirmişdir.
1977-1980-cı illərdə Moskva SSRİ Elmlər Akademiyası Şərqşünaslıq İnstitutunun aspiranturasında oxumuşdur.
1981-ci ildə elmi tədqiqatını uğurla başa çatdırıb namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. Tarix elmləri namizədidir.
1981-1986-cı illərdə SSRİ Elmlər Akademiyası Şərqşünaslıq İnstitutunun elmi əməkdaşı olmuşdur.
1986-cı ildən musiqi sahəsində fəaliyyətini davam etdirir.
S.Əliyeva bir sıra mahnıların, o cümlədən anası, mərhum akademik Zərifə Əliyevaya həsr etdiyi "Ana” elegiyasının müəllifidir.
1990-cı illərin birinci yarısından həm də fəal içtimaiyyətçi, müstəqil Azərbaycanda qadın hərəkatının təşkilatçılarından biri kimi fəaliyyət göstərmişdir.
1995-ci il iyunun 30-da Azərbaycan Qadınlar Məclisinin sədri olmuşdur.
Ailəlidir, 3 övladı var.
 

 1978 — Filologiya elmləri doktoru,  Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsinin dekanı   Vüqar Zifər oğlu Əliyev Bakı şəhərində anadan olub.Tarixdə bu gün - 12 oktyabr

1995-ci ildə 190 № orta məktəbi bitirdikdən sonra Bakı Dövlət Universiteti Beynəlxalq jurnalistika ixtisasına qəbul olub. Həmin ixtisas üzrə 1999-cu ildə fərqlənmə diplomu ilə bakalavr, 2001-ci ildə yüksək nəticələrlə magistr pillələrini bitirib. 1997-ci ildən mediada analitik və araşdırma məqalələri yayımlanır.

Dövri mətbuatda analitik və informativ janrlarda yazılmış 100-dən artıq məqalənin müəllifidir. Yaxın Şərq üzrə analitikyazıları Azərbaycanın bir çox aparıcı informasiya portalları və media orqanlarında mütəmadi şəkildə yayımlanır. Eyni zamanda müxtəlif televiziya kanallarına ekspert olaraq dəvət olunur. (Az TV, APA TV, ARB, Lider və s.)

2001-ci ildən BDU-nun Jurnalistika fakültəsində çalışırır. 2001-2004-cü illərdə jurnalistikanın nəzəriyyəsi və təcrübəsi kafedrasında, 2004-2006-cı illərdə isə beynəlxalq jurnalistika kafedrasında baş laborant vəzifəsində çalışmır. 2006-cı ildən Beynəlxalq jurnalistika kafedrasının müəllimi, 2011-ci ildən dosentidir. 2010-2017-ci illərdə "Jurnalistika” Elmi Tədqiqat Laboratoriyasını müdiri-aparıcı elmi işçi vəzifəsində çalışmışdır. 2017-ci ilin may ayından Jurnalistika fakültəsinin dekanıdır.

"Oğuz” Müstəqil Araşdırmaçılar Qrupunun təsisçisi, İdarə heyətinin sədridir.

2005-ci ildə jurnalistika ixtisası üzrə namizədlik dissertasiyası, 2017-ci ildə junalistika ixtisası üzrə doktorluq dissertasiyası müdafiə edib. Filologiya elmləri doktorudur.

2010-cu ilin fevral ayının 4-6-da Rumıniyanın Buxarest şəhərində YUNİSEF-in xətti ilə keçirilmiş "Uşaq hüquqları və jurnalistika” praktik seminarının iştirakçısıdır. 2010-cu il dekabrın 2-5-də Lefkedə (K.K.T.C.) Beynəlxalq Avroasiya Ekonomik İlişkilər Dərnəyi və Lefke Avropa Universitetinin birgə təşkil etdikləri "XXI əsrdə Türk dünyası” beynəlxalq konfransında iştirak etmiş, "Ortaq Türk İnformasiya məkanının formalaşdırılması” mövzusunda çıxış etmişdir. Konfransda iştirak və çıxışıma görə Lefke Avropa Universitetinin rektoru tərəfindən təşəkkür bəlgəsi almışdır.

2003-cü ildə Azərbaycan Respublikası Gənclər, İdman və Turizim Nazirliyinin keçirdiyi Gənc jurnalistlərin III Ümumrespublika müsabiqəsində "Elm və təhsil” nominasiyası üzrə "Qərbi Avropa dillərində türkizmlər” məqaləsinə görə I yerə laiq görülmüş, bununla əlaqədar fəxri fərmanla mükafatlandırılmışdır. 2005-ci ildə Azərbaycan Milli Mətbuatının 130 illiyi münasibətilə BDU Rektoru tərəfindən təşəkkür almışdır. 2011-ci ildə BDU rektoru tərəfindən "KİV-də BDU haqqında obyektiv, dolğun və davamlı məlumatların yayımlanmasına görə”, 2014-cü ildə Ümummilli lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 91-ci ildönümü ilə əlaqədar keçirilən mükafatlandırmada "ictimai fəaliyyəti”mə görə fəxri fərmanla təltif olunmuşdur.

Kitabları

Dörd kitabın ("Ön və Orta Asiya Türklərinin tarixinə dair dörd anonim mənbə” (Bakı, 2003); "Xəsryəhudi-xəzər yazışması” (Bakı, 2009); "Sirr” (Bakı, 2013), "Azərbaycan hökmdarları: Səfəvilər” (Bakı, 2016)) və iki monoqrafiyanın ("Beynəlxalq jurnalistikada etik normalar və Azərbaycan mətbuatı” (Bakı, 2006); "Media imperiyası” (Bakı, 2012)) müəllifi, unudulmaz müəllim və ustal jurnalist Nəsir İmanquiyevin 100 illik yubileyinə həsr edilmiş Biblioqrafiyasının həmtərtibçisidir. İxtisasla bağlı 36 elmi məqalənin, 3 metodiki göctəricinin və dörd tədris proqramının müəllifidir.


Vəfat etmişdir:

1944 - Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Gəray Lətif oğlu Əsədov faşizmə qarşı mübarizədə qəhrəmancaslna həlak olmuşdur.
G.Əsədov 1923-cü ildə Beyləqan rayonunun Şahsevən kəndində dünyaya göz açmış və yeddiillik kənd məktəbini bitirdikdən sonra bir müddət kolxozun pambıq tarlalarında çalışıb.
1941-ci ilin payızında könüllü olaraq əsgərliyə yollanıb. Əvvəlcə Naxçıvanda yeni formalaşan diviziyanın tərkibində qısamüddətli kiçik komandirlər kursunu keçib. 1942-ci ilin yayınadək İranda sovet qoşun hissələrinin tərkibində xidmət edib və Qafqaz təhlükədə olduğu vaxt döyüşlərə yollanıb.
Serjant Gəray Əsədov 27-ci ordunun tərkibində hünərlərlə dolu döyüş yolu keçmişdir.
Avtomatçılar bölməsinin komandiri kimi, ilk döyüşlərdən qorxmazlığı və cəsurluğu ilə fərqlənib. Onlarla düşməni məhv edib, əsir götürüb. Döyüşlərin birində ağır yaralanmasına və dörd ay hərbi hospitalda müalicə olunmasına baxmayaraq, evə - istirahətə deyil, yenidən döyüşlərə atılıb. Bu dəfə səs-sorağı ikinci Ukrayna cəbhəsindən gəlib. 93-cü Qırmızı bayraqlı Suvorov ordenli Xarkov diviziyasının qvardiya serjantı Gəray Əsədov Poltava və Xarkov şəhərlərinin azad edilməsində xüsusi qəhrəmanlıqlar göstərib.
Qvardiya serjantı Gəray Əsədov Rumıniyanın Markita şəhəri uğrunda döyüşdə misilsiz qəhrəmanlıq göstərmişdir: öz bədəni ilə düşmənin  atəş nöqtəsini susduraraq əməliyyatın uğurlu olmasını təmin etmişdir, Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adı ona 1945-ci ilin 24 martında verilmişdir.
Təhsil aldığı kənd məktəbinə və rayonun bir küçəsinə onun adı verilmişdir.
 

Tarixdə bu gün - 12 oktyabr

 

1990 - Ustad aşıq, Azərbaycanın Əməkdar mədəniyyət işçisi Mikayıl Azaflı ( Mikayıl Cabbar oğlu Zeynalov) Tovuz rayonunda vəfat etmişdir.Tarixdə bu gün - 12 oktyabr
Mikayıl Azaflı 1924-cü ildə Tovuz rayonunun Azaflı kəndində anadan olub, burada yazıb-yaradıb, burada dünyasını dəyişib və doğma kəndində dəfn edilib.
Azaflı aşıq poeziyasının bütün şəkillərində əsl sənət nümunələri yaradan, klassik aşıq ənənələrini layiqincə davam etdirən sənətkarlardandır. Onun yaratdığı
"Azaflı dübeyti", "Azaflı gözəlləməsi", "Azaflı sənəti", "Azaflı dünyası", "Azaflı gəraylısı", "Azaflı himni", "Mikayılı", "Azaflı dağları", "Azaflı bəhri", "Məzahiri",
"Azaflı müxəmməsi", "Şah sarayı" kimi saz havaları dillər əzbəri olmuşdur.
Azaflı poeziyası xalq arasında geniş yayılsa da, XX əsrin 80-ci illərin ortalarına qədər mətbuat üzünə həsrət qalmışdı. Bu vaxt artıq sovet quruluşunun dayaqları laxlamağa başlamışdı. Odur ki, 80-ci illərdə Azərbaycan Televiziyasında rəhbər vəzifədə işləyən yazıçı Nahid Hacıyevin köməyi sayəsində aşığın iştirakı ilə onun yaradıcılığına həsr olunmuş bir saatlıq veriliş efirə verildi. Veriliş böyük maraqla qarşılandı. Sonralar «Yazıçı» nəşriyyatı sənətkarın «Qoca qartal» (1987) adlı kitabını çap etdi. 1988-ci ildə Şərifzadə adına Aktyor evində Azaflının özünün iştirakı ilə məclis keçirildi və geniş şəkildə televiziya vasitəsilə nümayiş etdirildi. Azaflının anadan olmasının 70 illiyi isə sənətkar dünyasını dəyişəndən sonra, təntənəli şəkildə 1994-cü ildə Filarmoniyada, 75 illiyi Yazıçılar Birliyində, 2004-cü ildə aşığın 80 illiyi Mədəniyyət Nazirliyinin xətti ilə Dövlət Musiqili Komediya Teatrında qeyd olundu.
1984-cü ilin mart ayında aşıqların IV qurultayında sənətkara böyük ehtiram göstərilərək, çıxış etmək təklif olunmuşdu. Azaflı məruzə səviyyəli çıxışında çoxillik təcrübəsindən istifadə edərək, aşıq sənətinin incəliklərindən, çatışmazlıqlarından, qarşıda duran vəzifələrdən söz açdı. Onun irad və tövsiyələri minnətdarlıqla nəzərə alındı. Qurultayda Azaflının aşıq sənətinin inkişafında göstərdiyi fədakarlıq və xidmətlər xüsusi qeyd edildi. O, Aşıqlar Birliyinin sədr müavini seçildi. Novruz Bayramı şənliklərində xalqımızın müdrik qəhrəmanı Dədə Qorqud obrazı ona həvalə olundu. 1989-cu il may ayının 17-də Azaflı Mikayıl ədəbiyyat və incəsənətin inkişafında böyük xidmətlərinə görə Azərbaycan SSR Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin Fərmanı ilə "Əməkdar mədəniyyət işçisi" fəxri adına layiq görüldü.

 Bayramlar və xüsusi günlər

 

1997 - Azərbaycanda "Space" televiziya kanalı yayıma başlamışdır.
"SPACE" Müstəqil Teleşirkətinin ilk televerilişi 12 oktyabr 1997-ci ildə nümayiş olunub.
Ümummilli lider Heydər Əliyevin qızı Sevil xanım Əliyeva Telekanalın qurucusudur. Dövlət Mükafatı laureatı, Əməkdar İncəsənət xadimi, kinorejissor Vaqif Mustafayev Telekanalın rəhbəridir. Kanalın xəbərlər xidməti media aləmində lider hesab edilən "CNN" və "Reuters" ilə əməkdaşlıq edir. Yayım şəbəkəsi respublikanın sosial, siyasi və mədəni həyatını əks etdirən müəllif proqramlarından ibarətdir. Gündəlik informasiya buraxılışları və informasiya-analitik verilişləri ilə yanaşı "SpaceTV " maraqlı tok-şou, musiqili-əyləncəli, intellektual oyun və maarifləndirici proqramları ilə də seçilir.
Şirkətdə 365 işçi çalışır. 1997-ci ildən başlayaraq, ümumiyyətlə, "SpaceTV "-də bir çox telelayihələr dəfələrlə Milli Mükafatlara layiq görülüb. Proqram şəbəkəsinin 30%-i xarici teleməhsullardan təşkil olunub.
"Space " telekanalında verilişlər azərbaycan və rus dilində "AzerSpace" 1 sputniki vasitəsilə 46.0 mövqeyindən translyasiya olunur. Yayım ərazisi Avrasiya və Şimali Afrikadır. "SpaceTV " sutka ərzində orta hesabla 20 saat yayımlanır.
Müstəqil SPACE televiziya kanalı Azərbaycan Respublikasının bir çox Nazirlikləri ilə birgə layihələri var. "Siqnal" veriliş" Space" radiosunun nüxtəlif janrlı verilişləri Azərbaycan hüdudlarından kənard da dinləyicilərin məhəbbətini qazanıb. "Space" 104 Fm dalğasında hər saat xəbərlər informasiya buraxılışı yayımlanır. "Space" radiosu dəfələrlə beynəlxalq tenderlər qalibi olub. Həmçinin beynəlxalq Avrasiya fondunun tenderi də bu siyahıdadır.

Tarixdə bu gün - 12 oktyabr

Hörmətli qonaq, Şərh yazmaq üçün zəhmət olmasa hesaba daxil olun ya da Qeydiyyatdan keçin.

Şərhlər:

Şərh Yaz
İnformasiya
Qonaq qrupunda olanlar istifadəçilər bu Xəbəra şərh əlavə edə bilməz.