» » Utopiya deyl, gerçək zamanımızda olur bunlar

Utopiya deyl, gerçək zamanımızda olur bunlar

Cəmiyyətlərin bütün tarixi proseslərində qadınlardan fərqli olaraq kişilər suveren hüquqlarla yaşasalar da dünyanın 6 yerində bu münasibət eyni deyil, fərqli-fərqli omuşdur Dünyanın əksər ölkələrində ataxaqanlığəna əsaslanan cəmiyyət mövcuddursa da, qadınların yaratdığı suvern cəmiyyətli ölkələr də vardır. Dünənki yazımızda biz sizə İndoneziyanın Sumatra adalarında yaşayan Minangkabau qəbiləsi haqqında məlumat vermişdik. Bu gün isə anaxaqanlığı hökm sürən daha bir neçə cəmiyyət barəsində söhbət çacağıq.

Mosua qəbiləsi

Tibet əyalətində yaşayan bu cəmiyyət, böyük ehtimalla, məlum olan ən məşhur anaxaqanlıq cəmiyyətdir. Çin hökuməti bu cəmiyyəti Naxi kimi tanınan başqa bir etnik azlığın hissəsi kimi təsnif etmişdir.
Mosuolular geniş ailələrlə böyük evlərdə yaşayırlar və ailə başçıları qadınlardır. Soy, qadın tərəfi üzərindən təqib edilir və mülkiyyət anaxaqanlıq ənənələri ilə ötürülür. Qadınlar idarətm ilə bağlı qərarlar verirlər, kişilər isə siyasətlə məşğul olurlar. Uşaqlar ana yanında böyüyüb, ananın soyadını götürürlər.

Utopiya deyl, gerçək zamanımızda olur bunlar

Akan

Akanlar, əsasən, indiki Qana və Fil Dişi Sahilləri Respublikasının əhalisini təmsil edən bir etnik qrup. Hər iki ölkədə onların sayı 20-40 milyon nəfərdir və buradakı əhalinin əksəriyyətini təşkil edir. Akanlar akan dilində danışırlar. Dinləri xristian və islamdır.
İctimai həyatın anaxaqnlığı üzərində qurulması ilə əlaqədar olaraq, insanın şəxsiyyəti siyasət, irs və zənginliyi ilə müəyyən olunur. Burada sistemin qurucuları qadınlardır, amma kişilər cəmiyyətə liderlik edirlər. Bu irsi rollar ana nəslindən qalmadır. Bu cəmiyyətdə kişilərdən gözlənilən borc, təkcə öz ailəsinə deyil, qohumlarına da dəstək olmasıdır.
 

Utopiya deyl, gerçək zamanımızda olur bunlar

 

Bribri

Bribri qəbiləsi 13.000 nəfərlik əhaliyə mənsubdur və Kosta- Rikada yaşayırlar. Digər bir çox anaxaqnlığı cəmiyyətlərində olduğu kimi, Bribridə də qəbilə tipi bir cəmiyyət quruluşu vardır. Hər qəbilə geniş ailələrdən yaranır, bunların seçkilərini qadınlar edər. Miras yoluyla torpaqların qadınlara qaldığı bu qəbilədə müqəddəs ayinlərdə istifadə edilən kakao da qadınlar tərəfindən yetişdirilib təmin edilir.

Utopiya deyl, gerçək zamanımızda olur bunlar

Karo

Garo cəmiyyətində də digər qadın suveren cəmiyyətlərdə kimi mülk və siyasi irs anadan qızına etibar edilir: ən kiçik qız irsi təhvil alır. Cəmiyyət ana nəslindən gəlir, ancaq anaxaqanlığı cəmiyyəti deyil. Kişi cəmiyyəti və irsi idarə edir.
Çox vaxt irs ən kiçik qızın toyu üçün nizamlanır. Ancaq miras qalmayan qızlar üçün proses daha mürəkkəb hala gələ bilər. Karo ənənələrinə görə, gəlcək oğlandan evlilik təklifi zamanı qaçması gözlənilir. Gələcək gəlinin ailəsindən də nümayəndələr kürəkəni tutub gəlinin gətirirlər. Bu proses, gəlinin imtina etməsi və ya bəyin təklifi qəbul etməsilə nəticələnir: gəlinin bəyə sədaqət andı etməsi və təkliflərini qəbul etməsi də lazımdır. Evliliyin əvvəllərində kürəkən gəlinin evində qalır. Evlilik bir sosial ailə institutu olmadığı üçün evlilik üçün hikah sazişi də vacib deyil.

Utopiya deyl, gerçək zamanımızda olur bunlar

 

Nagovisi

Nagovisilər Yeni Qvineyanın qərbindəki Cənubi Buqenvilleya adasında yaşarlar. Burada icma iki anaxaqanlığı (ana nəslindən gələn) qrupuna ayrılmışdır. Nagovisi qadınları idarəçilik və seremoni-lərə iştirakdan baxmayaraq, ən qürur duyduqları xüsusiyyət, sahib olduqları ərazi etmələridir.
Nagavisi qadınları evlilik üçün bağbanlıq ilə cinsi birlikdəliyə eyni əhəmiyyət verirlər. Əgər bir cütlüyü birlikdə görüblərsə, eləcə də kişi qadının bağça işlərinə kömək edərsə, evli sayılardı.
Utopiya deyl, gerçək zamanımızda olur bunlar

Qeyd: Yazı tərcümə yolu ilə hazırlanmışdır.

Hörmətli qonaq, Şərh yazmaq üçün zəhmət olmasa hesaba daxil olun ya da Qeydiyyatdan keçin.

Şərhlər:

Şərh Yaz