» » Milli manatlarımız yerdə gəzir, nə dərəcədə doğrudur?

Milli manatlarımız yerdə gəzir, nə dərəcədə doğrudur?

 

Milli manatlarımız yerdə gəzir, nə dərəcədə doğrudur?

 

 Heç bilmirəm bu pulları necə adlandırım: sadəcə, şəkilmi, yoxsa, "etibarsız” pullarmı?

 Küçədə, yolda, yəqin ki, hamının qarşısına çıxıb. Üstünə "etibarsızdır ” sözləri yazılmış 1,5, 10, 20, 50, 100,200 manatlıqlar haqqında danışmaq istəyirəm.  Təbii ki, onlar heç bir  əməliyyat vasitəsi ola bilməz, etibarsızdır deyə.  Amma milli pul vahidimizə bizim belə laqeyd  qalmağımız həqiqi etibarsızlıqdır. Bir insanın ay ərzində  ay ərzində hər səhər evdən çıxıb işə getməsi, axşama kimi əmək sərf etməsi və ayın sonunda zəhməti müqabilində  əməkhaqqı kimi  qazanacağı pulların surətini çıxarıb ayaqlar altına, zibilliyə atmaq uşaqlarda pulun funksiyasına, onun  yaratdığı təsəvvürlərə  tamam əks münasibət formalaşdıra bilər. Uşaqlara pulun həyatımızdakı yerinə, onu qazanan valideynlərinin, əmilərin-dayıların əməyinə  hörmət etməyi aşılamaq lazımdır, nəinki, onu oyun elementinə çevirmək.

 Uşaqlar üçün  maraq yaratmaq istəsələr də, bu icadları ilə böyükləri də yumoristik vəziyyətə salıblar. Şəxsən, mən bir qədər yaşlı adamın belə kağızları həqiqi pul zənn edib əyilib yerdən götürməsini,  "etibarsızdır” olduğunu bilincə kimsə görməsin deyə, yavaşca əlindən salıb oradan uzaqlaşdığına rast gəlmişəm.

Bu saqqızlarda futbolçuların,  həmçinin digər şou məhurlarının şəkilləri olan  kartlar da   olur.

Məhəllədə  5 uşaqla qarşılaşsan dördündə bu kağızlardan var: blokların  başına,  pilləkənlərin yanına cəm olub özlərinin icad etdiyi oyunu oynayırlar. Onlar bu kartları və ya pulları  səliqə ilə üst-üstə yığır, sonra növbə ilə əllərinin ovucları ilə üstündən vururlar.Kart və ya pul çevrilirsə,  vuran uşaq udmuş sayılır və oyunu davam etdirir.Ta çevirə bilməyənə qədər.Çevirə bilməyəndə  oyun növbəti oyunçuya  keçir.

Pis vərdişlərdir. Uşaqları gələcəkdə qumar oyununa sürükləyə bilər.Bir qədər xatakar uşaq olsa,  axşama salıb, bu pulları  ətrafda  olan köşklərdə alver edən  yaşlı adamlara  verib "etibarlı” etmək cəhdləri ola bilər və s.

Hardasa bu  pulların  əksini çıxaranlar getdikcə təkmilləşib, onu gerçək pullara  yaxınlaşdırmaq təşəbbüsünə düşə bilərlər və s.

 

Milli manatlarımız yerdə gəzir, nə dərəcədə doğrudur?

Azərbaycan atalar sözü və məsəllərin məşhur toplayıcılarından biri olan Əbülqasım Hüseynzadə olmuşdur. Məktəb yaşlarından ta ömrünün sonuna kimi şifahi xalq ədəbiyyatının bu ipə-sapa düzülmüş incilərini toplamışdır. Məşhur folklorçu bu barəfdə xatirələrində yazmışdır: "Mən beş-altı yaşımda balaca oğlan idim. Atam baqqal dükanında işləyirdi. Hər gün evə gələndə mənə rəngbərəng kağızlara bükülmüş konfetlər gətirərdi. Əvvəlcə höccələyə-höccələyə onların üstündəki sözləri mənə oxudardı: "Az aşım, ağrımaz başım” , "Qarın səndən aşağıdır”, "İş adamın cövhəridir”, "Kor kora kor deməsə, ürəyi partlar”, "İşləməyən dişləməz” və s. Sonra mən kağızları açıb konfetləri yedikcə yazılı kağızları üst-üstə yığıb saxlayırdım. Hərdən atam məni özü ilə baqqal dükanına aparanda xəlvətə salıb yol qırağına tökülmüş belə kağızları da yığıb evə gətirər və o birilərinin üstünə yığardım. Bu konfet kağızları sonralar mollaxanada oxuyarkən mənim ən çox sevdiyim kağızlar olub. Daha sonralar isə mənim atalar sözləri və məsəlləri toplamaq sahəsindəki başlanğıc işimə çevrildi”.
Əbülqasım Hüseynzadə topladığı atalar sözlərini səliqə ilə şagird dəftərinə köçürüb saxlayırmış.
Əbülqasım Hüseynzadə 1910-cu ildə Bakıda "Səadət” məktəbində hesabdar-katib vəzifəsində işləyərkən böyük bəstəkarımız Üzeyir Hacıbəyli ilə tanış olub və həmin dəftəri Üzeyir bəyə göstərir. Dahi bəstəkar4 çox məmnun qalaraq deyir: "Bu işi davam etdir. Sən xalqımızın ləl-cəvahiratını toplayırsan”.
Sonralar şagird dəftərinə köçürülmüş bu atalar sözləri və məsələlər müxtəlif vaxtlarda dərc olunmuş 30-a yaxın kitabın materialı oldu:  "Atalar sözləri” (1926),  "Atalar sözü” (1938), "Din əleyhinə el sözləri” (1940), "El sözləri” (1944), "Ata sözü” (1949) kitabları da nəşr olundu. Habelə, "Bayatılar”, "Tapmacalar”, "Rəvayətlər”, "Hİkmətli sözlər”, "Məzəli rəvayətlər” və sair. 
Əbülqasım Hüseynzadə sonralar həmin illəri xatırlayaraq uşaq vaxtı yediyi konfetləri istehsal edən fabric haqqında demişdir: "İllər boyu səliqə-sahmanla bir yerə toplayıb, sistemə salıb kitab halında çap etdirdiyim atalar sözlərinin əksəriyyətini bax, həmin illərdə əldə etmişəm. Bu səbəbdən də konfet fabrikinin sahibinə həmişə rəhmət oxuyuram”.
Uşaqlar üçün konfet, oyuncaq buraxan müəssisələr, fiziki şəxslər  belə faydalı addım ata bilməzlərmi?  Konfetlərə atalar sözü və ya hər hansı  vacib bir məlumatı yazmaq olmazmı? yazmaq olmazmı, Belə oyuncaq qutularından futbolçuıarın, şou dünyasının qəhrəmanları deyil, öz tariximizin, mədəniyyətimizin  görkəmli şəxslərinin şəkillərini qoymaq olmazmı? Düşünürəm ki, Milli qəhrəmanlarımızın şəkillərini kimsə heç ayaqlar altına da atmaz, ondan  oyun vasitəsi kimi istifadə də etməz.
  Onda insanlar Əbülqasım Hüseynzadə kimi, belə addım atanlara hər zaman rəhmət oxuyar.

 

Milli manatlarımız yerdə gəzir, nə dərəcədə doğrudur?

Hörmətli qonaq, Şərh yazmaq üçün zəhmət olmasa hesaba daxil olun ya da Qeydiyyatdan keçin.

Şərhlər:

Şərh Yaz