» » Müzakirə: Qızlar gəlin köçərkən niyə ağlayır?

Müzakirə: Qızlar gəlin köçərkən niyə ağlayır?

Müzakirə: Qızlar gəlin köçərkən niyə ağlayır?
Qızlar gəlin köçərkən son məqamda ağlayırlar. Halbuki, yeni ocağa yola  düşən ana  qədər hər şey adi axarınd idi: hamı onu başına toplaşıb, şəninə toplaşıb birlikdə deyib-gülür, sevinirdilər: "üzlərdə, gözlərdə sevgi oxunur, neçə ürəyə  bu sevgi şənliyindən qor dolmuşdu".
Hamı qız-ata-anasına, oğlan adamlarına xeyir-dua, gözaydınlığı verirdi:

Ortada quş kimi süzür gəlinlər,
Qızlar oğrun-oğrun yar soraqlayır.
Gülür, fərəhlənir toya gələnlər,
"Vağzalı" çalınır, anam ağlayır...

Anası əhd etmişdi, lap dünənə qədər dəfələrlə öz- özünə söz vermişdi ki, toyda ağlamayacağam. Neçə gün əvvəl  qızının atasına da demişdi. Demişdi sən də özünü möhkəm tut ha. Balamızı gözüyaşlı çıxarmayaq qapımızdan. Sabah gəlin köçəcək günün axşamı yatmazdan öncə bu söhbətə təkrar qayıtmış, bir-birlərinə tapşşırmalısını tapşırmışdılar, bir az da ərkələnib, kövrəlib bir-birinə sıxılmışdılar - mehribsnlaşmışdılar, Bir də ayılmışdılar ki, səhər açılıb, "qonaq" balaları qalxıb artıq, ha istəsələr də hiss etdirməsin, fəqət, ayağını basmağı, qapını açıb-bağlamağı, çevrilib baxmağı ikisinin də ürəyini şan-şan edirdi. Guya indiyə kimi min dəfələrlə bu qapını, pəncərəni aşmamışdılar, mətbəxə girməmişdilər. Hara çevrilirdilərsə, nəyə əl uzadırdılarsa, qızlarını orda görürdülər. 
Filmldə belə texniki imkanlar var qəhrəmanın keçmişini xatırlayanda xəyalən o epizodlar göz önünə gətirilir, amma hərəkət yavaşıdılır, neçə ki kosmonavtlar çəkisizlik şəraitində hərəkət edirlər, bax eləcə...
Ha istəsələr də, axşamki vədlərinə əməl edə bilmədilər, ana o biri otağa keçib, əlini burnuna, gözünə çəkib özünü toxtatdı, ata da həyətə çıxıb 5-3 dəqiqə səssiz sızıldayıb, ağlayıb, göz yaşlarını içinə axıdıb özünü kiritdikdən sonra döndü evə.

Müzakirə: Qızlar gəlin köçərkən niyə ağlayır?

...Dəqiqələr yaxınlaşdıqca ayrılıq daha da şahə qalxır, ürəklərini mühafizə edən döş qəfəsinə zərblə çırpılır, məcrasına dönənə qədər də bütün ruhlarına, qanlarına hopurdu... Qız namusdur, varlıqdır, mövcudluqdur. Ona görə də yıxılmaq olmazdı, geri çəkilmək olmazdı. Hətta əbədi ayrılığa belə razı olacaqdılar, təki qızlarıadışərəfi üstündə özləri kimi bir ailənin gəlini olub, s
adətinə qovuşsun. El-obalıqla qəbul olunsun ki, filənkəsin qızı hörmətlə izzətlə gəlin köçdü. Bunu belə də gözləməyə haqqı vardı. Bütün valideynlər kimi onlar da  övladlarını  işıqlı günlərə qovuşdurmaq üçün bəzən əliyalın, ayaqyalın olublar, 18 il səksəkəli bir həyat yaşayıblar, dedi-qoduların, narahatçılığın, nigarançılığın iriçaplı silahlardan açılan atəşlərinə, həmlələrə məruz qalıblar. Tikanlıqda dizin-dizin sürünüb, şərqi deyib qız böyüdüblər, qızlarını adı-dəyəri üstündə köçürmək üçün fədai olublar. Diri-diri şəhid olublar. Min yol ölüb, min yol da diriliblər, amma qız ata-anası olmaq çətinliklərindən usanmayıblar, bezməyiblər: izzət-namus bayrağını başlarının üstünə qaldırmayınca təslim olmaq olmaz axı, ölmək olmaz axı..
İndi budur, həmin məqam gəlib. Qız evi, ələxüsus, ata-ana, gözyaşları içində obada əsl-nəcabət hesabatı verirlər, qohum-qardaşlar qarşısında hesabat verirlər. Əbədi ayrılığı, göz yaşlarını seçib hesabat verirlər. Bunun daha başqa yolu yox.
Dəqiqələr halallaşma məqamına yaxınlaşdıqca xatirələr yada düşür, daha başqa ovqatda kövrəkliyi, həzinliyi bir başqa çalarda daha da artırır:

Şirin günlər, şirin aylar,
Bir- bir gəlib düşər yada.
Ürək deyər ayrılığın ,
Üzü dönsün bu dünyada...

Müzakirə: Qızlar gəlin köçərkən niyə ağlayır?

Və bu da son məqam. İndi gəlinin belinə qırmızı lent bağlanacaq, ata-ana, bacı-qardaş, baba-nənə, əmi-dayı, xala-bibi növbə ilə cəlib xeyir-dua verəcək...İndi hamı ağlayır, hamı olmasa da, böyük əksəriyyət kövrəlib. Qız da kövrəlib. Bəs niyə?
Bəs demirdiniz  balam  ölməyib ki ağlayım, qızım sevgisinə qovuşur, ağlasam da, sevinc yaşları ola bu.
Bəs qız nə deyəcək, ayrığığı səbəb gətirəcəksə, bəs bilmirdimi sevgi dünyası belə olur, ayrılıq var, "döngələr var, ölüm var?”.

Müzakirə: Qızlar gəlin köçərkən niyə ağlayır?

Mən də bu yazını yazmağa başlayandan burda haray şəkirəm:

Çöldə tufan haray çəkər,
Salar fəğan, haray çəkər.
Yerdə durub mən susaram,
Göydə bulud haray çəkər.

 Hörükləri bantlı qızcığaz yaşından   başlarıı fatalı gəlinlik libasına qədər əlçim-əlçim valideynlərinin  gözləri qarşısında böyüyən qızlarının, nəvələrinin xiffətindən  kirimişcə ürəklərində ağlayan ata-anaların, baba-nənələrin  harayını çəkir buludlar: yumruq boyda ürək tab gətirməz axı  belə haray çəkməyə. Sən bir işə bax: təmtəraqla, bəzək-düzəklə, çal-çağırla o biri küçədəki, lap bu küçədəki birinə qızını ver ki, bəs bu qədər əziyyət çəkib böyütmüşük, gəl apar, sənin olsun. Yox, bu, nizam heç ədalətli olmadı.   Ədalətli olsaydı, son məqamda qız balamız ata evindən əbədilik ayrılığını hiss edib, hıçqırardımı heç?
Bəs onda gəlin köçəndə qızlar niyə ağlayır? Məsələn, siz ağlamısınızmı, ağlamısınızsa niyə ağlamısınız?
Bura da ağlanılası nə var, bax, bu, maraqlıdır. Axı heç də hamı gülə-gülə getmir ki..Axı heç də eyni səbəbdən ağlamır ki.
Gəlin köçürsən, bunu istmirsən, ürəyincə deyil, ona görəmi? Əzizlərdən ayrılırsan, bəlkə buna görə, bəlkə ata ocağından ayrıldığın üçün? Bəlkə qızçığaz kimi əzizlənməyindən ayrılıq səni belə kövrəltdi?
Sabahdan qayınana ixtiyarına keçəcəksən, gərək o durana kimi tezdən oyanıb süfrə açasan, buna görəmi?
Yoxsa, özünü istədirsən ki, evdəkilərin bir əli həmişə sənin üstündə olsun?
Xalalar yaman olur, bəlkə onlar toplaşıb zorla ağladırlar ?

Müzakirə: Qızlar gəlin köçərkən niyə ağlayır?

Bəlkə ağlamaq məcburiyyətindəsən, yoxsa kənardan seyr edənlər sabahdan orda-burda danışacaqlar ki, filənkəsin qızı gəlin köçəndə heç vecinə deyildi: gözündən 1 qram da yaş düşmədi, əksinə sevinirdi, ona görə ağlayırdınmı?
Bəlkə romantic bir məqamdır, duyğulanmamaq olmur. Sənin ağlamağın da ağlamaq deyil, elə hislərin təəssüratından yaranan göz yaşarmağıdır.
Bəlkə elə keçmişdən qayda ənənə kimi qalıb ki, qız gəlin köçəndə ağlamalıdır. Axı bəzən bunun üçün müəyyən hərəkətlər də edirlər ki, gəlin ağlasın, mənzərə təsirli görünsün.
Ola da bilər ki, gəlin ağlamalı gününü , zatən, əvvəlcədən his edib, elə evdən ayrıldığı məqamdan hamıya xəbərdarlığını edir?
"İlk gecə qorxusu” ağlamaq üçün səbəb ol bilərmi?
Ata evindən xilas olduğuna görə sevinsdən ola bilməz ki, axı belə evlər var ki, qızın günü heç də xoş geçmir və qurtulmq ona nəhayət, sevinc yaşları gətirə bilər, ögey olar, sevdiyinə gedib qurtulduğu üçün ağlaya bilər və s.
Görürsünüzmü, ağıla gələ bilən və bilməyən nə qədər səbəblər varş Hesab edirik ki, hər kəsin təəssürtı çox maraqlı olacaq.

Müzakirə: Qızlar gəlin köçərkən niyə ağlayır?


Müzakirə: Qızlar gəlin köçərkən niyə ağlayır?

Müzakirə: Qızlar gəlin köçərkən niyə ağlayır?

Müzakirə: Qızlar gəlin köçərkən niyə ağlayır?

Müzakirə: Qızlar gəlin köçərkən niyə ağlayır?

Müzakirə: Qızlar gəlin köçərkən niyə ağlayır?

PS: Müzakirədən sonra biz yenidən bu mövzuya qayıdıb, deyilənləri ümumiləşdirəcəyik.

Hörmətli qonaq, Şərh yazmaq üçün zəhmət olmasa hesaba daxil olun ya da Qeydiyyatdan keçin.

Şərhlər:

Şərh Yaz