» » Uşaqlarda allergiya xəstəliyi haqqında nələri bilməli?

Uşaqlarda allergiya xəstəliyi haqqında nələri bilməli?


Uşaqlarda allergiya xəstəliyi haqqında nələri bilməli?

 

Uşaqlarda ən çox hansı allergiya növlərinə rast gəlinir? Allergiyanın səbəbləri nədir? Allergiyaya qarşı hansı tədbirləri görmək lazımdır? Günün bu kimi əhəmiyyətli suallarına uşaq sağlamlığı ilə məşğul olan mütəxəssislərdən tibb elmləri namizədi, dos. Əhməd Akçayın fikirləri:

Allergiya həssaslığı olan uşaqlar tez-tez bu sarıdan çətinlik çəkirlər. Allergiya eyni zamanda həm də ata-analar üçün problemlər gətirir. Allergiyanın səbəblərini və ona qarşı profilaktik tədbirlər üçün lazım olan tədbirləri bilmək, xəstəliyin yaranmasının qarşısını almaq üçün ilkin addımlr atmaq allergiyadan yan keçməyə və ya sağalmanı sürətləndirməyi təmin edər.

Əhməd Akçay, uşaqlarda görülən allergiya növləri, allergiyanın səbəbləri və allergiyaya qarşı diqqət edilməsi lazım olanları belə ümumiləşdirmişdir:

Uşaqlarda ən çox rast gəlinən allergiyalar

Uşaqlarda ən çox rast gəlinən allergiyalar arasında astma, allergik soyuqdəymə, ekzema, qida allergiyası, dəri allergiyaları, dərman allergiyaları, böcək allergiyaları və s. göstərmək olar. Allergiyalar daha çox bahar fəsli üçün xarakterikdir.

 

Allergiyanın səbəbləri nədir?

 

Allergiyanın inkişafına səbəb olan başlıca səbəblər genetik və ekoloji faktorlardır. Ən ciddi səbəb genetikdir. Ailəsində hər hansı bir allergik xəstəlik olan uşaqlarda allergik xəstəlik inkişaf riski yüksəkdir. Allergiya xəstəliyinin tipi dəyişə bilər. Ailəsində astma ola bilər, amma uşaqda ekzema yarana bilər və ya tam əksi ola bilər. Ana və ya atada hər hansı bir allergik xəstəlik varsa, uşaqda allergik xəstəliyə tutulma ehtimalı 30 %-dir. Həm ana, həm atada allergik bir xəstəlik varsa, uşaqda allergik xəstəlik inkişaf ehtimalı artıq 50 %- dir və bu nisbət 80 %- ə qədər yüksələ bilər.

Ancaq allergik xəstəliklərin inkişaf səbəbini yalnız genetika ilə də bağlamaq olmaz. Ailəsində allergiyalı xəstəliyi olmayanlarda allergiyaya rast gəlinə bildiyi kimi, allergiyalı xəstəlik olan ailələrdə də allergiyalı xəstəliyə rast gəlinməyə bilər.

Deməli, allergiyanın inkişafı yalnız genetika ilə bağlı olmayan bir çox ekoloji səbəblərə görə də ola bilər.

Ekoloji faktorlar ətrafımızda olan və allergiya inkişafına səbəb ola bilən faktorlardır, məsələn, ətrafda olan müxtəlif alergenlər.

 

 

Uşaqlarda allergiya xəstəliyi haqqında nələri bilməli?

 

Evdə havada uçuşan tozcuqların hərəkəti, həşərat və onların toxumları, pişik, it kimi ev heyvanlarının nəcisləri, bu heyvanlarla mümkün təmaslar,hamam böcəkləri, eləcə də kimi bir çox alergenlər astma, allergik soyuqdəymə kimi allergik xəstəliklərə səbəb olur.

Qida allergiyalarına səbəb olanlar isə inək südü, yumurta, buğda, soya, ağac fıstıqları (fındıq, fıstıq, badam qoz kimi), balıq və qabıqlı dəniz heyvanlarıdır. Çox tez-tez və gərəksiz antibiotik istifadə da allergik xəstəliklərin inkişafına öz töhfəsini verir.

Kökəlmək, həddindən artıq stress, siqaret tüstüsünə məruz qalmaq, hava çirkliliyi, tərəvəz-meyvədən ndüzgün istifadə etməmək allergik xəstəliklərin ortaya çıxmasına iştirak edən digər səbəblərdir.

 

Allergiyaya qarşı nələrə diqqət edilməsi lazımdır?

 

Allergiyanın inkişafında gigiyenaya çox əhəmiyyət vermək ən vacib addımlardandır.

Allergik xəstəlik inkişafını maneə törətmək üçün öncədən bəzi tədbirlər görülməlidir. Ən əhəmiyyətli qoruyucu tədbir budur ki, doğumdan sonra körpələr ən azı 6 ay yalnız ana südü ilə bəslənsin. Ana südü ilə 6 ay qidalanan, özü də yalnız ana südü ilə, körpələr allergik xəstəliyininə ana südü ilə qidalanmayan körpələrlə müqayisədə 10 dəfə daha az tutulurlar. Odur ki, analara, körpələrini doğuşdan başlayaraq 6 aya qədər yalnız ana südü ilə bəsləmələrini tövsiyə edirik.

 

Uşaqlarda allergiya xəstəliyi haqqında nələri bilməli?

 

 

Gərəksiz antibiotik istifadə da allergik xəstəliklərin yayılmasını artırır. Xüsusilə ilk 2 yaşda istifadə edilən antibiotiklər allergik xəstəlik inkişafını artırır. Bu səbəblə gərəksiz antibiotik qəbulunu, xüsusi ilə də grip, öskürək kimi yoluxucu xəstəliklər zamanı antibiotiklər qəbul edilməməsi məsləhət görülür.

Valideynlər, vasvasalı olmamalıdır. Uşaqların mikroblarla qarşılaşmaları onların immunitet sistemini daha da inkişaf etdirəcəyini və bunun isə allergik xəstəliklərə tutulma səbəbinin azaldacağını da nəzərə almaq lazımdır.

Uşaqlarınızın normadan artıq çəki almasına yol verməməlisiniz. Çox çəki allergik xəstəliklərin inkişafına şərait yaradır.

Xüsusilə astma və allergik soyuqdəymə olan uşaqların ağciyərləri və burunları çox həssasdır. Belə vəziyyətdə allergiya ağciyər və burunu qoruyan mukozanın təbəqəsini zədələyir. Bu da ağciyər və burunda həddindən artıq həssaslığa səbəb olur. Qüvvətli ətir qoxuları astma böhranına və ya öskürəyə , ayrıca soyuqdəymə və ya burun tutqunluğuna səbəb ola bilir. Ona görə də astma və allergik soyuqdəyməsi olan uşaqlar olan evdə ətirsiz yuyucularla paltar yuyulmalıdır.

Yaz, yay mövsümü gələndə hamı çöldə olmaq istəyir. Bu mövsüm həm də polen (toz) mövsümüdür. Ancaq toz allergiyası olanlar üçün bu mövsüm xeyli problemlidir. Ona görə də toz allergiyası olanlar təbiətə çıxarkən günəş gözlüyü taxmalı və gözlərinə polenin (tozun)təmas etməsini mümkün vasitələrlə əngəlləməlidir. Axşamları evə gəlincə duş alıb tozcuqlardan xilas olmaq lazımdır. Ayrıca polen yapışmış olan paltarlar dəyişdirilməlidir.

 

Allergiya hansı aylarda daha çox rast gəlinir? 

 

Astma xüsusilə qış aylarında özünü göstərir. Çünki qrip infeksiyaları astmalı uşaqların qənimidir.

Polen allergiyaları isə mart, aprel, may və iyun aylarında daha çox rast gəlinir. Çünki polenler bahar aylarında ortaya çıxar. Buna görə də polenlere bağlı astma və allergik soyuqdəyməyə bahar aylarında təsadüf olunur.

 

Uşaqlarda allergiya xəstəliyi haqqında nələri bilməli?

 

Yaz aylarında daha çox təsadüf olunur. Çünki ekzamalı uşaqların dəriləri su saxlaya bilmir. Su saxlaya bilmədiyi üçün də ekzamalı uşaqların dəriləri quru olur. Bu  aylarda daha çox tərləmə baş verdiyi üçün ekzema əlamətləri daha çox üzə çıxar.

Böcək allergiyaları də daha çox  bu vaxtlara  təsadüf edir. Bunun səbəbi də böcəklərin yaz aylarında fəal olmasıdır.

 

Bəs uşaqların allergiya olmaması üçün nə etməliyik?

 

Allergik xəstəliklərin inkişafına maneə törətmək istəyirsinizsə, yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi, körpənizi ilk 6 ayda yalnız ana südü ilə bəsləyin və 2 yaşına qədər davam edin. Gərəksiz antibiotik istifadə etməyin. Həddindən artıq gigiyenaya əhəmiyyət verməyin və uşağınızın mikroblarla qarşılaşmasına bəzən icazə verin. Uşağınızın həddindən artıq çəki almasına imkan verməyin.

Astma və allergik soyuqdəyməsi , polen allergiyası olan uşaqların ağciyərləri həddindən artıq həssas olduğu üçün paltarları ətirsiz yuyucu vasitələrlə yuyun.

Polen allergiyasına fikir verin. Bahar aylarında tez asqırma, soyuqdəymə, gözlərdə sulanma qaşınma olursa, dərhal uşaq allergiya həkiminə müraciət edin. Çünki polen allergiyası vaxtında diaqnoz qoyulmayanda, müalicəsi də mümkün olan bir xəstəlikdir. 

 

Uşaqlarda allergiya xəstəliyi haqqında nələri bilməli?

 

 

 Qeyd: Yazı türkcədən tərcümə ilə işlənilmişdir.

Hörmətli qonaq, Şərh yazmaq üçün zəhmət olmasa hesaba daxil olun ya da Qeydiyyatdan keçin.

Şərhlər:

Şərh Yaz