» » Ən uzun hökmranlıq etmiş və tarixə imza atmış 10 güclü imperiya - II yazı

Ən uzun hökmranlıq etmiş və tarixə imza atmış 10 güclü imperiya - II yazı

Müəllif: Anaveusaq.az от 1-09-2021, 09:52

 

 


6. Kanem imperiyası  ən uzun hökmranlıq edən imperiyalar siyahısında altıncı yerdədir. Kanem imperiyası və xalqının necə yaşadığı haqqında çox az şey bilirik. Məlumatlarımızın çoxu 1851 -ci ildə kəşf edilən "Girgam” adlı mətnə əsaslanır. İmperatorluğun ilk dini İslam olmuşdur, lakin bu imperiyanın ilk illərində daxili çəkişmələrə səbəb olduğu düşünülür. Kanem imperiyası 700 -cü ildə quruldu və 1380 -ci ilə qədər davam etdi. İmperiya müasir Çad, Liviya və Nigerdən ibarət idi.

Mətnə görə, Zaqava xalqı 700 -cü ildə Njimi şəhərini paytaxt  kimi qurdular. İmperatorluğun tarixi iki fərqli sülalə : Duguva və Sayfava arasında bölündü. ikincisi İslamı ölkəyə gətirmək üçün hərəkətverici qüvvəyə çevrildi. Kralın ətrafdakı qəbilələrə qarşı cihad elan etdiyi bir dövr də daxil olmaqla imperiya genişlənməyə davam etdi.

İmperatorluq  hərbi sistem, irsi zadəganlara əsaslanan bir idarə sistemi yaratdı və burada əsgərlərə fəth etdikləri torpaqlarla mükafatlandırıldı. Bu sistem bölgəni zəiflədən və hücumlara qarşı həssas hala gətirən vətəndaş müharibəsi ilə nəticələndi. Bulala işğalçıları 1376 -cı ildə Njimini tez bir zamanda ələ keçirdilər və nəticədə bütün Kanem imperatorluğunu ələ keçirdilər.

 

 Ən uzun hökmranlıq etmiş və  tarixə imza atmış 10  güclü imperiya - II yazı

 

 

7. Ən uzun sürən   imparatorluqlar arasında  yedinci sırada Etiyopya imparatorluğu dayanır. Efiopiya imperiyasının gündəlik fəaliyyəti haqqında təəccüblü dərəcədə az şey bilirik. Afrikada Avropa fəaliyyətinə müqavimət göstərən yeganə Afrika qüvvələri Efiopiya və Liberiya idi. İmperatorluğun uzun hökmranlığı 1270 -ci ildə- Süleymanilər sülaləsi Zagve sülaləsini devirəndə başladı. Zaman keçdikcə bəzi sivilizasiyalara da daxil olaraq böyüməyə başladı. Efiopiya imperiyası 799 il fasiləsiz hökmranlıq etdi

İtaliya 1890 -cı illərdə Efiopiya İmperiyasına müharibə elan edəndə imperiya dağılmağa başladı. 1-ci İtaliya-Həbəşistan müharibəsində Efiopiya imperiyası işğalçı İtalyan qüvvələrini dayandırmağı bacardı. 1935 -ci ildə İtaliyanı idarə edən Benito Mussolini  əsgərlərinə Efiopiyanı işğal etmələrini əmr etdi. Təxminən 7 ay davam edən İkinci İtalyan-Həbəşistan müharibəsi nəticəsində Efiopiya 1941-ci ilə qədər İtaliyanın müstəmləkəsinə çevrildi.

 

 Ən uzun hökmranlıq etmiş və  tarixə imza atmış 10  güclü imperiya - II yazı

 

 

8. Khmer imperiyasıhaqqında "Angkor Wat" dan başqa çox şey məlum deyil. "Angkor Wat” Khmer imperiyasının gücünün zirvəsində - paytaxt Angkorda inşa edilən dini bir binadır. Khmer İmperiyası isə 802 -ci ildə quruldu və 629 il hökmranlıq etdi. Nəhayət, 1431 -ci ildə çökdü.

Khmerlər ərazilərini böyütmək və genişləndirmək üçün mübarizə aparırdılar. Bu səbəbdən hökmranlığının çox hissəsi müharibə ilə müəyyən edildi. Angkor  imperiyanın ikinci yarısında zadəganların mərkəzi idi. Khmer imperatorluğunun gücü azalmağa başladıqca qonşu sivilizasiyalar Angkora nəzarət uğrunda mübarizə apardılar.

 

 Ən uzun hökmranlıq etmiş və  tarixə imza atmış 10  güclü imperiya - II yazı

 

 

9. Osmanlı imperiyası  ən uzun hökmranlıq edən imperiyalar siyahısında doqquzuncu  olsa da,  şanlı tariximizin qüdrətli imperiyasıdır. Yüksəliş zirvəsində Osmanlı imperiyası üç qitəni əhatə edirdi və müxtəlif mədəniyyətləri, dinləri və dilləri özündə cəmləşdirirdi. Bu fərqlərə baxmayaraq, imperiya 1299 -dan 1922 -ci ilə qədər 623 il hökmranlıq etdi.

Osman Qazi Bizans imperiyasının bölgədən çıxması ilə əvvəlcə kiçik bir Türk dövləti olan Osmanlı İmperatorluğunu qurdu. İmperiya ildən -ilə genişlənmiş və 1453 -cü ildə İstanbul fəth edilmişdir. Sonralar imperiyanın ərazisi Avropa, Afrika və Asiyaya qədər genişləndi. Ancaq Birinci Dünya müharibəsi və Ərəb üsyanı sonun başlanğıcı oldu. Birinci Dünya müharibəsinin sonunda imzalanan Sevr müqaviləsi ilə Osmanlı İmperiyası bölündü. 1922 -ci il Qurtuluş savaşından sonra Osmanlı imperatorluğu dağıldı.

Osmanlı imperatorluğunun dağılmasının ən böyük səbəbləri inflyasiya, rəqabət və işsizlikdir. Bu çoxlu problemlərin sonunda imperiyada yaşayan xalqlar azadlıq istəyirdi.

 

 Ən uzun hökmranlıq etmiş və  tarixə imza atmış 10  güclü imperiya - II yazı

 

 

10. Portuqaliya imperiyası  ən uzun müddət hökmranlıq edən imperiyalar siyahısında onuncu yerdədir. Portuqaliya imperiyası dünyanın indiyə qədər gördüyü ən güclü dəniz donanmalarından birinə sahib idi. Krallıq 584 il hökmranlıq etdi. Tarixdə dörd qitəni əhatə edən ilk qlobal imperiya idi. İmperiya 1415 -ci ildə Portuqalların Şimali Afrikadakı müsəlman Ceuta şəhərini ələ keçirmələri ilə başladı. Sonrakı illərdə imperiyanın ərazisi Afrika, Hindistan, Asiya və Amerikaya qədər genişləndi. Bu uzun müddət, Portuqaliya İmperatorluğunun 1999 -cu ildə Çində, Asiyadakı ilk və son koloniyası olan Makaoya qoşulmasıyla sona çatdı.

Portuqaliya imperiyası əla silahları və dəniz üstünlüyü, şəkər, qul və qızıl ticarəti üçün liman qurmaq qabiliyyəti sayəsində genişlənə bildi. Yeni xalqları tez bir zamanda fəth etmək və ərazilərini genişləndirmək üçün də kifayət qədər insan gücünə malik idi. Lakin Portuqaliya imperiyası beynəlxalq təzyiq və iqtisadi gərginlik kimi müxtəlif faktorlara görə çökdü.

 

 

 Ən uzun hökmranlıq etmiş və  tarixə imza atmış 10  güclü imperiya - II yazı

 

 Son
 Mənbə:https://listelist.com/en-uzun-sure-hukum-suren-imparatorluklar/

Hörmətli qonaq, Şərh yazmaq üçün zəhmət olmasa hesaba daxil olun ya da Qeydiyyatdan keçin.

Şərhlər:

Şərh Yaz
İnformasiya
Qonaq qrupunda olanlar istifadəçilər bu Xəbəra şərh əlavə edə bilməz.